Yeni bir işletme kurarken dijital işler genelde tersinden başlar: önce bir Instagram hesabı açılır, sonra bir logo çizdirilir, en son "bir de site lazım" denir. Her parça ayrı bir kişiye yaptırılır ve hiçbiri diğerini tanımaz. Aşağıdaki liste bu işi doğru sırayla yapmanız için.
1. Önce üç cevap: kime, ne, ne zaman
Kanal açmadan önce bir kâğıda üç satır yazın:
- Kime satıyorsunuz? "Herkes" cevabı cevap değildir. Karar veren kişi kim, nerede yaşıyor, bilgiyi nereden alıyor?
- Ne vaat ediyorsunuz? Rakibinizden farkınız tek cümleye sığmalı.
- Ne zaman karar veriyor? Anaokulunda kayıt dönemi, emlakta ilkbahar, kafede öğle arası. Kanalların hazır olması gereken tarih bu cevaptan çıkar.
Bu üç satırı yazamıyorsanız logo, site ya da reklam bu sorunu çözmez; sadece gizler.
2. Marka ve kimlik
- İsim, alan adı ve sosyal medya kullanıcı adlarının aynı anda müsait olduğunu kontrol edin.
- Logo ve kullanım kuralları: renk kodları, yazı tipleri, logonun nerede nasıl duracağı. Bu kuralların yazılı hâline marka kılavuzu denir; sonraki her tasarımcıya bu dosyayı verirsiniz.
- Kartvizit, antetli kâğıt, teklif ve fatura şablonları aynı kurallarla hazırlanır.
3. Alan adı, e-posta, web sitesi
- Alan adını işletme adına kaydettirin. Tasarımcının ya da ajansın adına kayıtlı bir alan adı, ayrılırken sorun çıkarır.
- Kurumsal e-posta (ad@isletmeniz.com) güven verir ve çalışan ayrıldığında yazışmalar işletmede kalır.
- Web sitesinde en az şunlar olmalı: ne yaptığınız, kime yaptığınız, nasıl ulaşılacağı, adres ve saatler. Her sayfada tek bir sonraki adım olsun: ara, yaz, randevu al.
- SSL sertifikası, hız ve mobil görünüm kurulumun parçasıdır, sonradan eklenecek bir süs değil.
4. Bulunabilirlik
- Google İşletme Profili: doğru kategori, gerçek fotoğraflar, çalışma saatleri. Adres, telefon ve işletme adı her yerde birebir aynı yazılmalı.
- Apple Haritalar, Yandex ve Foursquare gibi diğer haritalar ve firma rehberleri.
- Google Search Console: sitenizin aramada nasıl göründüğünü ve hangi hataları verdiğini gösterir. Site haritasını buraya gönderin.
5. Kanallar ve ölçüm
- Sosyal medya hesapları: müşterinizin gerçekten vakit geçirdiği iki ya da üç kanal yeter. Her kanal için bir amaç yazın.
- Google Analytics ve reklam verecekseniz Meta Pixel. Ölçüm, reklamdan önce kurulur; aksi hâlde ilk bütçenin neye yaradığını hiç bilemezsiniz.
- WhatsApp ve telefon gibi kanallar da sayılmalı: ay sonunda hangi kanalın müşteri getirdiğini görmek için.
- Gelen talepleri kaybetmemek için basit bir CRM ya da en azından tek bir tablo.
6. Yasal metinler
Web sitesinde kişisel veri topluyorsanız (iletişim formu bile olsa) KVKK aydınlatma metni, çerez kullanıyorsanız çerez politikası gerekir. İnternetten satış yapacaksanız mesafeli satış ve ön bilgilendirme metinleri de eklenir. Ayrıntısı için web sitesindeki zorunlu yasal metinler yazımıza bakın.
7. Sahadaki duruş
Dijitalde iyi görünen bir işletme, kapıdan girildiğinde amatör kalıyorsa güveni orada kaybeder. Tabela, yönlendirme, araç giydirme ve basılı işler aynı marka kılavuzuyla hazırlanmalı. Mekânda müşteriyi dijitale çağıran küçük şeyler (yorum isteyen bir masa kartı, QR kodlu bir afiş) en ucuz ve en etkili adımlardır.
8. Devir: şifreler ve sahiplik
Kurulum kim yaparsa yapsın, sonunda şunlar sizde olmalı: alan adı ve hosting erişimi, e-posta yönetim paneli, Google ve Meta hesaplarında yönetici yetkisi, tasarım dosyalarının kaynakları. Bunlar yoksa kurulum bitmemiştir.
Yarın ne yapmalı
İlk maddedeki üç satırı yazın. Sonra web sitenizi, Instagram hesabınızı ve son teklifinizi yan yana koyun: aynı işletmeyi mi anlatıyorlar? Cevap hayırsa sorun kanal eksikliği değil, sıra eksikliğidir.